Samenwerking met Stichting Tien Yan rondom de verhalentafels
Afgelopen november organiseerden Jeanny Vreeswijk-Manusiwa en Carline Wesdorp vanuit het programma Diversiteit en Dementie een verhalentafel bij de groep Chinees-Nederlandse ouderen van Stichting Tien Yan, die elke donderdag bijeenkomen in de EBG kerk in Amsterdam Zuid-Oost. Samen met elkaar gingen we in gesprek aan de hand van verschillende voorwerpen uit de verhalenkoffer; over de impact van een dubbele migratie, over gebruiken en rituelen rondom theeceremonies maar ook hoe deze verhalen nog veel te vaak niet worden doorgegeven. We spreken oprichter en directeur Joyce Wong over stichting Tien Yan en haar ervaring met de verhalentafel in Amsterdam Zuid-Oost. Ze vertelt daarnaast wat zij van betekenis vindt in het samenwerken met ouderen en waarom het delen van levensverhalen zo belangrijk is.
Kunt u iets vertellen waarom Tien Yan is opgericht?
Eind 2017 overleed mijn vader. Ik heb hem samen met mijn moeder thuis verzorgd, tot de laatste dag. Ik werkte in die tijd al 16 jaar als predikant in Amsterdam, waar ik huisbezoeken aflegden binnen de Chinees-Nederlandse gemeenschap. Na het overlijden van mijn vader dacht ik; ik wil het hele proces hoe ik de zorg voor mijn vader heb vormgegeven en wat ik heb meegemaakt delen met de Chinees-Nederlandse gemeenschap. Want ik merkte dat er veel behoeften leefden onder de ouderen. Hoewel de zorg in Nederland goed geregeld is, zag ik dat deze niet altijd aansluit op de Chinees-Nederlandse gemeenschap. Bijvoorbeeld doordat er onvoldoende passende informatie beschikbaar is, er taaldrempels zijn, of omdat ouderen niet snel om hulp vragen, terwijl er wél zorgen en hulpvragen leven. Soms spelen taboes mee, waardoor ziektes zoals dementie of kanker niet gemakkelijk bespreekbaar zijn. Ook zag ik dat er vragen leefden op het gebied van geestelijke gezondheidzorg. In juni 2018 richtte ik daarom de Stichting Tien Yan op met als doel om een brug te slaan tussen de zorg, de samenleving en de Chinees-Nederlandse gemeenschap. We doen dit door het afleggen van thuisbezoeken, door het organiseren van workshops, informatiebijeenkomsten, het creëren van sociale netwerken door bijvoorbeeld dans- en muziekactiviteiten voor ouderen – met en zonder dementie -, en we hebben een hulplijn voor ouderen en familieleden.
In november 2025 organiseerde wij vanuit het programma Diversiteit en Dementie samen met Stichting Tien Yan een verhalentafel bij de Chinees-Nederlandse groep ouderen uit Zuid-Oost. Hoe heeft u deze middag ervaren?
Ik vond het bijzonder om te zien hoe jullie ruimte maakten voor het delen van persoonlijke verhalen en het opbouwen van een relatie met de ouderen, dat waardeer ik heel erg. Aan de hand van de vooruitwerpen uit de verhalenkoffer kwamen er veel gesprekken op gang die hen deed denken aan het verleden. Door de jaren heen hebben de Chinees-Nederlandse ouderen veel meegemaakt. Ze kenden de nodige uitdagingen, waaronder het meerdere keren moeten verlaten van hun leefwereld door een dubbele migratie, van China naar Suriname en later naar Nederland. Ze werkten hard in Nederland en offerde vaak veel op om een basis te leggen voor de generatie na hen. Zodat hun kinderen een opleiding konden volgen, een toekomst konden opbouwen.
Door de verhalentafel werd tijd en ruimte gecreëerd om te praten over het verleden. Doordat zichtbaar werd wie zij zijn. Er werd waarde gehecht aan hun verhalen waardoor er veel onderlinge waardering ontstond. Soms weten de ouderen namelijk niet hoe ze hun verhalen moeten vertellen of doorgeven en twijfelen. Ze vragen zich bijvoorbeeld af; waarom moeten wij verhalen doorgeven? Verhalen van zo lang geleden? Toch is het van waarde om te delen wat ze hebben meegemaakt in hun leven, bijvoorbeeld voor een stuk verwerking en heling. Het delen van verhalen kan ook troost bieden, hebben we gemerkt. Want de verhalen over migratiegeschiedenissen laten zich niet zomaar vertellen, bijvoorbeeld om dat er geen tijd wordt genomen om te luisteren naar de ouderen. Maar dat is juist belangrijk. Door hun verhalen te delen geven de ouderen identiteit aan wie zij zijn en wat zij hebben meegemaakt en geven deze door aan de volgende generatie.
Stichting Tien Yan in Zuid-Oost bij de verhalentafel i.s.m. Jeanny-Vreeswijk Manusiwa en Carline Wesdorp
Waarom is deze relatiegerichte manier van samenwerken, zoals bij de verhalentafel, belangrijk?
Jullie komen bij ons, niet alleen om een onderzoeksproject te doen, maar de ouderen worden gezien, gehoord. Dat vind ik heel belangrijkijk binnen een samenwerking. Ook het onderhouden van het contact met de ouderen. Wij krijgen regelmatig aanvragen voor onderzoek waarbij het vaak veel meer om het papierwerk gaat dan het contact met de mensen zelf. We kijken altijd naar het onderwerp van het onderzoek/project maar vooral ook naar de manier van samenwerken. We kijken daarbij altijd: wat is nuttig/zinvol voor de Chinees-Nederlandse gemeenschap? Als wij energie in de samenwerking steken willen wij ook dat het zinvol is voor de Chinees-Nederlandse gemeenschap, dat zij een stem kunnen zijn voor de samenleving. Er zijn namelijk best veel verhalen die de ouderen willen delen, maar dan moet er we een relatie zijn zodat de ouderen hun verhaal ook echt willen vertellen en doorgeven.
Door: Carline Wesdorp
